Tegenwoordig zijn de digitale
schoolborden niet meer weg te denken uit een vooruitstrevende schoolomgeving.
Na wat rondkijken op het internet ben ik op het artikel ‘Smartboards renderen niet’ van Klasse gekomen. In de eerste plaats was ik verbijsterd over de titel.
Hoezo, geen rendement? Zo’n schoolbord heeft toch enorm veel toepassingen, die
de les vlotter en geanimeerder doen verlopen en ook de leerlingen meer
motiveren? Reden voor mij om eens verder te gaan kijken in hoeverre dit klopt. Aangezien
het artikel op Klasse vrij beperkt is, ben ik op zoek gegaan naar het
origineel artikel, gebaseerd op een onderzoek van Van Laer,
verbonden aan de Universiteit van Antwerpen (p. 7-9).
Eerst en vooral een nuancering over
het artikel op Klasse: met renderen bedoelen ze in dit geval dat slechts een
minderheid van de leerkrachten die het bord ter beschikking heeft het ook
daadwerkelijk gebruikt (44%), terwijl zo’n 70% van alle leerkrachten, al dan
niet voltijds, een digibord ter
beschikking heeft. Daarnaast zijn er ook zo’n 10% van de leerkrachten die
aangeven dat de school ook omkaderende toestellen heeft aangeschaft (tablets,
stemkastjes, ed.). Let wel, deze cijfers
zijn gebaseerd op een uitgebreide steekproef (420 leraren in 240 scholen).
De leerkrachten die het digitaal
schoolbord wel gebruiken zien er voordelen in, zolang de mogelijkheden van het
gebruik en de didactiek op mekaar en op de inhoud worden afgestemd. En daar
ligt nu juist het probleem. Veel leraren willen het bord wel integreren in hun
lessen, maar blijven tijdens de informatiemomenten (bijscholingen,
demonstraties, etc) op hun honger zitten. Al te vaak wordt het digitaal
schoolbord gewoon gebruikt als vervanger voor het krijtbord, waarbij er vooral
wordt geschreven en getekend maar de interactieve mogelijkheden achterwege
blijven. Van Laer argumenteert daarbij: “De
ICT-vaardigheden van leerkrachten volstaan om veel (de geavanceerde functies te
gebruiken) met het bord te kunnen doen. … maar op pedagogisch en didactisch
vlak zijn we in Vlaanderen vaak nog beginnende gebruikers. We moeten nog over
de pedagogische drempel heen. Je kunt afwachten tot het gebeurt of de leraar
aanmoedigen. Hoe dan ook moet er in nieuwe pedagogie en didactiek worden
geïnvesteerd. “
Ook worden er een aantal tips
gegeven om een digitaal schoolbord optimaal te laten renderen:
- - Dergelijke schoolborden dienen in een aangepast
lokaal te hangen, waar actief en interactief werken wordt bevorderd. Daarbij
denken we aan klasopstelling en grootte van de klasgroep.
- - Laat studenten in de lerarenopleiding reeds kennismaken
met de toepassingen van een digitaal schoolbord en aangepaste werkvormen en
leermaterialen.
Zelf ben ik van mening dat het
digitaal schoolbord het traditioneel krijtbord op termijn kan, en zelfs moet
vervangen. De mogelijke toepassingen van het bord zijn zo breed en uiteenlopend
dat er mijns inziens voor elk type leerkracht, voor elk vak, in elke stroom en in
elk onderwijsnet mogelijkheden zijn. Ik ga dus ook volledig akkoord met Van
Laer wanneer hij aangeeft dat er moet geïnvesteerd worden in de pedagogische en
didactische kant van het digibord.
Daarom wil ik ook een gebrek in onze
opleiding aankaarten. Waar is onze kennismaking met het digitaal schoolbord
gebleven? Akkoord, dit vak ondersteunt ons daar deels in maar wat ik mis is in
dit geval een praktijkcomponent. Stel je maar eens voor dat je volgend
schooljaar les gaat geven en opeens in een klaslokaal met enkel een digibord
terechtkomt. Hoe begin je hier aan? Is het mogelijk om op korte tijd een
degelijke kennis over het gebruik hiervan op te bouwen?
In hetzelfde artikel vind je ook een
interview terug met een ‘gevorderde gebruiker’. Hierover ga ik niet verder uitweiden,
maar ik raad jullie zeker aan om dit ook eens te lezen.