In zijn blog op de website van de “Association
for Psychological Science”, een non-profit organisatie voor de ontwikkeling en
vertegenwoordiging van wetenschappelijke psychologie, blikt de Amerikaanse journalist
en schrijver Wayne Herbert vooruit naar het artikel van de psychologen Pam
Mueller (Princeton) en Daniel Oppenheimer (UCLA) in het wetenschappelijk
magazine “Psychological Science” van april 2014: “The pen is mightier than the
keyboard: Advantages of longhand over laptop note-taking”.
Mueller en Oppenheimer hebben onderzocht of het
gebruik van laptops bij het notitie nemen kan leiden tot een minder grondige cognitieve
verwerking, en een lagere kwaliteit van leren. Ze
hebben beide methoden, laptop en pen/papier, vergelijkend getest bij universiteitsstudenten.
Uit een eerste onderzoek blijkt dat de
studenten die tijdens een college noteren met pen/papier beter scoren op een test
vlak na de lezing, zowel op inhoudelijk vlak als op conceptueel vlak.
Een tweede onderzoek bevestigt deze resultaten
wanneer de test pas een week later plaatsvindt, wat erop wijst dat pen/papier
notities ook beter werken als strategie voor het opslaan van informatie.
De onderzoekers hebben tijdens deze
experimenten opgemerkt dat laptop gebruikende studenten geneigd zijn letterlijk
notitie te nemen van de inhoud van de colleges. Dit leidt tot een complete en
gedetailleerde weergave van de inhoud. Pen/papier notities zijn minder gedetailleerd,
maar bevatten reeds een verwerking van de leerstof door de student volgens haar/zijn
eigen woorden en referentiekader.
De studie van Mueller en Oppenheimer toont aan
dat ICT in het onderwijs op een goed doordachte manier moet worden
geïntroduceerd en gestimuleerd. Er heerst naar mijn mening momenteel een
wereldbeeld waarbij ICT als communicatie- en leermiddel de norm is, en de
klassieke middelen letterlijk “Old School” zijn. Scholen trachten zich te
positioneren naar ouders en leerlingen door massaal over te schakelen naar ICT
toestellen en applicaties. En door sociale druk worden jongeren hierin
meegezogen.
Tijdens de opkomst van het internet eind
vorige eeuw zagen we een gelijkaardig fenomeen in de sector van de distributie
van goederen naar verbruikers. Klassieke winkelformules waren ten dode
opgeschreven, alles zou op korte termijn verdeeld worden via internetwinkels.
Van “BRICK” naar “CLICK”! De gevolgen hiervan zijn ondertussen bekend. De
internet bubbel is uiteen gespat, en momenteel kennen we een gezonde mix van fysieke
en virtuele winkels die elk hun eigen zakenmodellen ontwikkelen in lijn met de aanwezige
marktvraag, het type product en de haalbare kostenstructuur.
Zo zie ik ook de ontwikkeling van ICT in het
onderwijs verlopen. ICT en pen/papier moeten en zullen blijven bestaan naast
mekaar, elk ter ondersteuning van specifieke leerprocessen en individuele leervoorkeuren.
Blijvend onderzoek is vereist naar de rol van ICT in vergelijking met de klassieke
leer- en communicatievormen, voor alle leeftijdsgroepen.
Tijdens een stage-les voor de eerste graad secundair
onderwijs verwoordde een leerling het als volgt: “Eigenlijk vind ik het veel
fijner een brief te krijgen van iemand dan een SMS of een email. Iemand heeft
daarvoor speciaal de tijd genomen de brief te schrijven en naar de post te brengen.
Ik houd alle brieven die ik krijg bij in een mooi doosje…”.
Referentielijst
Herbert, W.
(2014). Citing Websites. Retreived April 21 2014, from https://www.psychologicalscience.org/index.php/news/were-only-human/ink-on-paper-some-notes-on-note-taking.html
Mueller, P. A., Oppenheimer,
D. M. (2014). The pen
is mightier than the keyboard: Advantages of Longhand over Laptop Note Taking. Psychological Science, early on-line
publication April 23, 2014.
http://pss.sagepub.com/content/early/recent
http://pss.sagepub.com/content/early/recent
KU Leuven,
(2014). Citing Websites.
Retreived April 21 2014 from
