zondag 29 maart 2015

The game is on! Onderwijs!


Als fervent gamer moest en zou ik natuurlijk een artikel schrijven over het gebruik van games in het onderwijs. Voor dit fenomeen worden allerlei verschillende woorden gebruikt, zoals Gamification (het proces waarbij gaming elementen toegevoegd worden aan de leerstof), Edutainment (een leervorm waarbij leren en plezier samengebracht worden) en Serious Gaming (Games die ‘leren’ als primaire doel hebben boven plezier maken). Even tussendoor vermelden dat deze termen niet enkel van toepassing zijn binnen het onderwijs, maar ook in de bedrijvensector gebruikt worden voor toepassingen om werknemers op te leiden. In mijn zoektocht naar recente nieuwtjes uit deze wereld, kwam ik op het artikel uit “4x wetenschappelijk over games in het onderwijs” door Renée Conradi op de website onderwijsvanmorgen.nl hetgeen zelf ook een blog is weliswaar van onze Nederlandse noorderburen.

In dit artikel wordt verwezen naar 4 uiteenlopende wetenschappelijk werken (onderzoeken / projecten) rond het gebruik van games in het onderwijs. Ik breng jullie graag een beknopte versie van de naar mijn mening belangrijkste conclusies.

Als eerste is er een onderzoek van Meno Deen, student aan de universiteit van Eindhoven. Hij schreef in zijn thesis ‘G.A.M.E. – Games Authonomy Motivation & Education’ (Deen, 2015) over zijn bevindingen rond dit onderwerp. Zijn uitgangspunt was dat games de intrinsieke motivatie om te leren zouden moeten aanzwengelen en niet een virtuele laag aan extrinsieke motiverende elementen toevoegen aan de leerstof. Het belangrijkste aspect dat hierbij de dag van vandaag nog ontbreekt, is het gevoel van autonomie bij de leerlingen, de mogelijk om zelf met een eigen inbreng te komen. Het succes van dit verhaal hangt ook sterk af van de verwachtingen van de leerlingen over het leerproces. In zijn interview op kenninsnet.nl besluit hij: “Mijn conclusie is dat conclusie is dat games een waardevol leerinstrument kunnen zijn mits ze aansluiten bij de verwachtingen van de leerlingen over het leerproces. Het motiverende element aan games - het zelfstandig keuzes kunnen maken - past prima binnen de ontwikkelingen van nieuwe leersystemen in het onderwijs.”

Een tweede interessante bron is het ‘Horizon Report Europe: 2014 Schools Edition’ (Johnson et al., 2014) gepubliceerd door het New Media Consortium (NMC), waarin een voorspelling wordt gedaan binnen welke termijn bepaalde onderwijs-technologische trends zullen ingeburgerd zijn in het onderwijs in Europa. In een notendop:
  • Binnen het komende jaar: Cloud toepassingen en het gebruik van tablets.
  • Over 2 tot 3 jaar: Gebruik van games in het onderwijs en de opkomst van Mobile learning.
  • Over 4 tot 5 jaar: Mogelijkheid tot gepersonaliseerd leren en de oprichting van virtuele laboratoria.

Een derde onderzoek ‘Implementatie van games in het onderwijs’ (Verheul en Koops, 2014) is er eentje bij de leerkrachten zelf. Daaruit blijkt dat het merendeel van de leerkrachten wel enthousiast is over het gebruik van games in het onderwijs maar er zijn een aantal voorwaarden waaraan voldaan moet worden: de hardware van de computers moet voldoen aan de vereisten van de games, de capaciteit en snelheid van het netwerk moet dit aankunnen en vooral moet er voldoende ondersteuning zijn zowel vanuit de ICT als vanuit het management van de school en zowel op functioneel als financieel gebied. Een handigheid zou zijn om een database te hebben waar leerkrachten de games kunnen vinden die voor hen het meest geschikt zijn.

Als vierde en laatste wordt er nog geschreven over het RAGE-project (2015). RAGE staat voor ‘Realising an Applied Gaming Eco-system’. Het is een groot Europees project binnen het kader van het Horizon2020 (een subsidie programma voor Onderzoek en Innovatie in Europa). Dit is ‘heet van de naald’, het project staat nog in zijn kinderschoenen, zoals men ook kan zien op de website rageproject.eu die eigenlijk nog ‘under cunstruction’ is. Het is een samenwerking tussen een twintigtal partners, waaronder de Universiteit Utrecht. Op hun website uu.nl staat onder andere te lezen: ‘Doel van het project is om componenten en diensten te ontwikkelen die game-makers kunnen gebruiken om snel en efficiënt goede games te ontwikkelen.’ en ‘RAGE werd in een zware Horizon2020-competitie door de Europese Unie als beste beoordeeld. Het is ook het enige van de ingediende projecten op het gebied van ‘advanced digital gaming/gamification technologies’ dat is goedgekeurd.

Als ik dit zo allemaal lees, dan denk ik dat we kunnen vaststellen dat het gebruik van games in het onderwijs eigenlijk nog maar in een premature fase zit, een fase van early-adopters. We zijn op de goede weg, maar we hebben nog veel te leren en te finetunen aan de games zelf, de context waarin ze gebruikt worden en wat er van verwacht en hoe ermee omgegaan wordt.
Studies wat precies de succesfactoren zijn zoals deze van Deen zijn belangrijk zodat we er ons van bewust zijn welke valkuilen er zijn en hoe we die kunnen vermijden. Met de ervaring die we tot nu toe hebben denk ik vooral dat het belangrijk is om te goed te waken over de balans tussen leren via games en leren via andere werkvormen, met aandacht voor het effect op iedere leerling afzonderlijk.
Binnen enkele jaren zouden deze aspecten meer ingeburgerd zijn en de mogelijkheid bieden om een gepersonaliseerd leerproces aan te bieden op maat van iedere leerling. Dat lijkt mij persoonlijk eerder optimistisch, vooral om dat we momenteel nog steeds niet in een gunstig economisch klimaat zitten om deze enorme investering te kunnen doen.
Hoogst waarschijnlijk komt hier in de verdere toekomst ook nog een sturend of zelfs regulerend kader vanuit de (al dan niet Europese) overheid. Alleen vraag ik me af of het dan al niet wat laat zal zijn (Collingridge dilemma). Dat hangt ervan af hoe snel deze materie de komende jaren nog zal evolueren en hoe snel de richtlijnen van de overheid zullen kunnen geïmplementeerd worden.

Eén ding is wel zeker, of we er nu voor of tegen zijn, games zullen in de toekomst van het onderwijs niet meer weg te denken zijn. We kunnen dus maar beter goed voorbereid zijn om met deze materie om te gaan…

Bronnen:
4x wetenschappelijk over games in het onderwijs (Renée Conradi, 2014)

Interview met Meno Deen (Marianne Eggink, 2015)
 6 ontwikkelingen uit het NMC Horizon-rapport '2014 Schools Edition' (Renée Conradi, 2014)
http://onderwijsvanmorgen.nl/6-ontwikkelingen-uit-het-NMC-Horizon-rapport-2014-Schools-Edition

Hoe Nederlandse docenten denken over games in het onderwijs (Renée Conradi, 2014)
Website van de Universiteit Utrecht, nieuwsbericht over het RAGE project
Website van het RAGE project
http://www.rageproject.eu

Website van het Horizon 2020 programma van de EU

 

 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen